N guant “divin”

La Madona tededò la gejia del Sènt Cher de Gejù sun Col de ruisc.

L guant l’é „sènt e benedet“!

Volesse scomenzèr via chesta neva lingia de mia rubriches con n argoment che me stèsc a cher e che cognessa vegnir dantfora, che cognessa vegnir rejonà DANT che se peisse de se trèr ite n guant da fascian/da fascèna..

La valuta del guant, la pojizion che tol ite n guant da zacan te n armer d’aldidanché, canche l’é insema a de auter guant, l respet che carenassa ge portèr. Per s’intener e la fèr curta: cotant “prezious”- e no intene in cont a scioldi- che l’é l guant! Chel che zacan no vegnìa dit o insegnà, ajache l’era lógich, ades ge vel l dir. Chela generazions che saea ge portèr respet al guant da zacan, a la tradizion de se trèr ite n guant che rejona de n popul, cheles imben no les é più. Aldidanché n’é amò de chi che se “recorda” che se fajea e che te majon se dijea che n guant da zacan ge vel pa l tegnir cont e ge vel pa l tegnir desche n oràcol.

Con n camejot no se va ogne moment, con n camejot ge vel portament, l guant ge vel che l sibie net e soprescià e che dut passenee coche carenea dant che jir fora per usc de majon.

Col guant da zacan no ge vel fèr vic, ge vel ge portèr respet e se recordèr che se à n guant teldos. Imben l guant l’é “sènt e benedet”.

L guant da zacan te gejia

L guant da zacan l’é chel che se met per jir te gejia da la festa granes, l’é l guant che se se tira ite per ge portèr respet al Segnoredie e a duc i Sènc, chest i insegnèa nesc veges e dapodò noe che l guant ge vel l tegnir cont e l’é l più bel guant che se à, l più bel per se prejentèr a festes de gejia e sègres de paìsc. Col guant se pel dassen se prejentèr dedant al Segnoredie, tant che la jent da zacan vegnìa finamai sepolida con sie guant da fascèna, da fascian!

Interessant l’é veder coche la fascènes les osserva de tegnir cont e les se pèra ca per dant la gaides, dant de se sentèr jù; n spetàcol, se te n banch les é sentèdes ju de n muie.

Chest l’é podù veder ence forin Austria, te la Valsertal, olache la eles col guant te gejia dant che se sentèr ju ence pa les fèsc zeche scecaments che finamai l’é n spetàcol e n gran gust ge vardèr.

La Madona de Windlahn, te la Sarentol.

La Madona col guant

Cotant che l guant fèsc pert de la festes de gejia te la tradizion se l’inten ence dal fat che l’é statues de la Madona col guant. Se la mère del Segnoredie met l guant, pissave che valuta che l’aea, che importanza che ge vegnìa dat e che l cognessa aer ence inchecondì!!!

Te Cianacei, te gejia del Sacro Cher, fata su dò la seconda Vera sun col de Ruìsc fora Gries, l’era na Madona zipièda fora tel legn, canche siere na pìcola beza la vedee a man dreta a vardèr in su, sun utère. L’aea l guant a l’antica e gé no fenìe mai de ge vardèr. L’é zenz’auter vera che chesta Madona no la é nia neto vegia de centenees de egn, ma chest me fèsc pissèr amò de più de cotant che fin de nesc dis l guant l’é vèlch da “divin”. Canche l’é stat ressanà la gejia, la Madona per na vèlch rejon la é stata metuda fora de gejia, ge é stat dedicà n cianton dut sie, n cianton de orazion, olache ence chi che no va te gejia pel se sentèr jù e ge vardèr e ence preèr.

Instadì é menà na peconta a ge vardèr, l prum pensier che ge é vegnù, l’é stat chel de dir: imben per voetres fascegn l guant l’é dassen vèlch da sacral, da “divin”.

Dotrei dis dò son jita a me fèr na raida te la Sarentol. Sunson n piz l’é na gejiola, indirao piutost na capela cache faghe per jir ite e min adaghe che sun utere giusta nef l’é na statua de la Madona che tegn sotite sie mantel tanta pìcola persones, fidei che se scon sotite l mantel de la Madona, de pìcola persones… dutes col guant!

ClaudiaConta, Te armer de la Conta